Fundamenty przywództwa to cel i wizja, wspólne zasady, misja oraz inspiracja i wsparcie. Każdy z nich buduje inny rodzaj więzi, ale wszystkie prowadzą do tego samego: pracownicy z poczuciem bezpieczeństwa i własnej woli akceptują zwierzchnictwo szefa i angażują się w realizację celów.
Pracując ze studentami zarządzania jednej z uczelni, zadałem pytanie: czym jest przywództwo? Dyscyplina, kontrola, autorytet, konsekwencja, asertywność, stawianie celów, jasne określanie oczekiwań – tak je opisywali.
Na szkoleniach dla menedżerów często spotykam się z podobnym rozumieniem tej roli. Słyszę pytania w stylu: „Awansowałem. Co mam zrobić, żeby moi byli koledzy posłusznie wykonywali moje polecenia?”.
W przywództwie chodzi jednak o to, by pracownicy sami zaangażowali się w realizację celów. Żeby wykorzystali całą swoją energię i kreatywność, nie mogą pracować pod pręgierzem menedżera. Potrzebny jest inny rodzaj autorytetu. O tym, jak go budować, pisałem też w tekście o roli lidera.
Na czym polega przywództwo celu i wizji rozwoju?
W tym modelu wszyscy wiedzą, jaki jest cel, co chcemy osiągnąć i jacy chcemy być w jasno określonej przyszłości. Wszystkie działania stają się konsekwencją dążenia do tego celu. Dobrze, jeżeli cele są ustalane razem z zespołem, bo wtedy łatwo się z nimi zidentyfikować.
Co to daje?
- uruchamia współodpowiedzialność,
- budzi kreatywność i ukryte zasoby,
- przy atrakcyjnym celu sama jego realizacja jest dla zespołu przygodą.
Czym jest przywództwo zasad?
Menedżer i organizacja mają tu określone fundamentalne, proste zasady współpracy wewnętrznej i pracy z klientami. Są jasne i spisane, a najlepiej ustalone zespołowo. Przykładowe wartości to szacunek, uczciwość, zaangażowanie, dbałość o klienta i współodpowiedzialność. Obowiązują wszystkich, przede wszystkim kadrę, która ma być przykładem.
Korzyści są dwie:
- powstaje poczucie równości, bo te same zasady obowiązują także szefa,
- w sytuacjach trudnych, niejednoznacznych i konfliktowych można odnieść się do wartości wyższych niż czyjeś zdanie.
Jak działa przywództwo oparte na misji?
Tu chodzi o dawanie czegoś specjalnego klientom, współpracownikom, społeczeństwu czy środowisku oraz o świadomość, że generowanie zysku nie jest jedynym celem. Paradoksalnie dobrze skonstruowana misja buduje zadowolenie klientów, polecenia i zaangażowanie pracowników, a więc ostatecznie także zysk.
Taki model uruchamia wyjątkowe zaangażowanie pracowników, ale również klientów i partnerów biznesowych. Wzmacnia też identyfikację z organizacją.
Co daje przywództwo oparte na inspiracji i wsparciu?
Menedżer wspiera tu współpracowników w rozwoju i buduje ich poczucie własnej wartości. Skupia się nie na tym, co pracownicy myślą o nim, ale na tym, co myślą o sobie samych.
Efekty to:
- budzenie ukrytych potencjałów,
- zaangażowanie pracowników i identyfikacja z szefem,
- większa atrakcyjność dla najlepszych ludzi na rynku, którzy chętnie aplikują do takich zespołów.
Jak w praktyce wygląda takie podejście, opisuję w tekście o upodmiotowieniu pracowników oraz w książce „Nowoczesne i mądre przywództwo”.
Przywództwo czy zarządzanie?
Ostatecznie w rolę menedżerską wpisana jest i umiejętność zarządzania, i umiejętności przywódcze. Jedno nie obędzie się bez drugiego. Przywództwo nie da żadnych efektów bez umiejętności organizacyjnych, a zarządzanie bez przywództwa nie wykorzysta potencjału ludzi współtworzących organizację.
Najczęstsze pytania o fundamenty przywództwa
Czym jest przywództwo w organizacji?
To sytuacja, w której pracownicy z poczuciem zadowolenia i bezpieczeństwa akceptują zwierzchnictwo danej osoby i z własnej woli angażują się w realizację celów.
Czy trzeba wybrać jeden model przywództwa?
Każdy z fundamentów buduje inny rodzaj więzi, a wszystkie dążą do tego samego: żeby ludzie chcieli współtworzyć organizację. Nie wykluczają się więc nawzajem.
Kto powinien ustalać cele i zasady w zespole?
Najlepiej, jeżeli powstają razem z zespołem. Łatwiej wtedy się z nimi zidentyfikować, a zasady obowiązują wszystkich, także szefa.
Chcesz rozwijać przywództwo w swoim zespole menedżerskim?
Prowadzę szkolenia i procesy rozwojowe dla menedżerów i liderów. Napisz, na jakim etapie jest Twoja organizacja.
